ნ. ვარშანიძე (შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი)
ჟურნალი ,,Plants Science” ISSN E1987-8028.
N2. ივნისი, 2008
დასაწყისი იხ. >>>>
ცხრილი 1.
აჭარის მცენარეული საფარის სახეობრივი მრავაფეროვნების ძირითადი მახასიათებლები
| სექცია /
ქვესექცია |
ძირითადი მახასიათებელი |
რაოდენობა |
პროცენტი |
||
| სექციიდან | ქცესექციიდან | საერთო რაოდენობიდან raodenobidan | |||
|
1. |
ოჯახი |
159 |
100,00 |
- |
100,00 |
|
2. |
გვარი |
742 |
100,00 |
- |
100,00 |
|
3. |
სახეობა |
1837 |
100,00 |
- |
100,00 |
|
3/1 |
გვიმრანაირნი |
61 |
3,32 |
- |
3,32 |
|
3/2 |
შიშველთესლოვნები |
8 |
0,44 |
- |
0,44 |
|
3/3 |
ფარულთესლოვნები |
1768 |
96,24 |
100,00 |
96,24 |
|
3/3.1 |
ორლებნიანები |
1372 |
- |
77,61 |
74,67 |
|
3/3.2 |
ერთლებნიანები |
396 |
- |
22,39 |
21,55 |
|
3/4 |
ბალახოვნები |
1660 |
100,00 |
- |
90,36 |
|
3/4.1 |
1-წლოვანი |
356 |
21,45 |
- |
19,37 |
|
3/4.2 |
2-წლოვანი |
70 |
4,22 |
- |
3,81 |
|
3/4.3 |
1- ან 2-წლოვანი |
68 |
4,1 |
- |
3,7 |
|
3/4.4 |
1 ან მრავალწლოვანი |
4 |
0,24 |
- |
0,21 |
|
3/4.5 |
2 ან მრავალწლოვანი |
16 |
0,96 |
|
0,86 |
|
3/4.6 |
1,2 ან მრავალწლოვანი |
7 |
0,42 |
- |
0,38 |
|
3/4.7 |
მრავალწლოვანი |
1094 |
65,9 |
100,00 |
59,55 |
|
3/4.7.1 |
ბოლქოვანი |
66 |
- |
6,03 |
3,59 |
|
3/4.8 |
გვიმრა |
46 |
2,77 |
- |
2,5 |
|
3/5 |
მერქნიანები |
177 |
100,00 |
- |
9,63 |
|
3/5.1 |
ხე |
57 |
32,2 |
- |
3,1 |
|
3/5.2 |
ბუჩქი |
71 |
40,11 |
- |
3,86 |
|
3/5.3 |
ხე ან ბუჩქი |
38 |
21,47 |
- |
2,06 |
|
3/5.4 |
ლიანა |
11 |
6,21 |
- |
0,59 |
|
3/6 |
ენდემი |
174 |
100,00 |
- |
9,47 |
|
3/6.1 |
კავკასიის |
68 |
39,08 |
- |
3,7 |
|
3/6.2 |
კოლხეთის |
52 |
29,89 |
- |
2,83 |
|
3/6.3 |
საქართველოს |
21 |
12,07 |
- |
1,14 |
|
3/6.4 |
აჭარა-ლაზეთის |
23 |
13,22 |
- |
1,25 |
|
3/6.5 |
აჭარა-შავშეთის |
10 |
5,75 |
- |
0,54 |
|
3/7 |
იშვიათი |
247 |
100,00 |
- |
13,45 |
|
3/8 |
ადვენტური |
365 |
100,00 |
- |
19,87 |
|
3/9 |
სამკურნალო |
121 |
100,00 |
- |
6,58 |
|
3/10 |
დეკორატიულო |
224 |
100,00 |
- |
12,19 |
დღეისათვის საქართველო-თურქეთის ტრანსსასაზღვრო ზონაში დადასტურებულია მცენარეთა ვიწრო ლოკალური გავრცელების 48 ენდემური სახეობის არსებობა, რომლებიც ერთიანდებიან 25 ოჯახის 40 გვარში (Manvelidze, Eminagaoglu, Memiadze, Kharazishvili 2008) (ცხრილი 2.). ამათგან მხოლოდ აჭარის ფლორისტული რაიონისათვის დამახასიათებელი ვიწრო ლოკალური გავრცელებისაა (აჭარის ენდემია) 10 ენდემური სახეობა – - Allium pseudostrictum (A.adzharicum), Angelica adzharica, Astragalus doluchanovii, Centaurea dmitriewiae, Erysimum contractum, Ficaria grandiflora (F.popovii), Galium subuliferum, Muscari alexandrae, Rhynchospora caucasica, Rubus adzharicus (sur. 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10). ორივე ქვეყნისათვის საერთო გავრცელებისაა 22 სახეობა: Amaracus rotundifolius, Astragalus adzharicus, Astragalus sommieri, Betula medwedewii, Cyclamen adzharicum, Epigaea gaultherioides, Galanthus krasnovii, Galanthus rizechensis, Genista suamica (G. adzaharica), Hypericum adzharicum, Lilium ponticum, Linaria adzharica(L. syspirensis), Melampyrum alboffianum, Osmanthus decorus, Primula megasaefolia, Psoralea acaulis var. adzharica, Quercus dschorochensis, Rhododendron smirnovii, Rhododendron ungernii, Scutellaria pontica, Seseli foliosum, Teucrium trapezunticum (T. chamaedrys L. subsp. trapezunticum ) (სურ. 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10; 11; 12; 13; 14; 15; 16; 17; 18; 19; 20; 21; 22; 23; 24; 25; 26; 27; 28; 29; 30; 31; 32)
აჭარის ფლორისტული რაიონის ენდემური სახეობიდან ველური ფაუნისა და ფლორის გადაშენების საფრთხეში მყოფი სახეობების საერთაშორისო ვაჭრობის კონვენციის (CITES) ნუსხაში დღეისათვის შეტანილია მხოლოდ 2 სახეობა: Galanthus krasnovii და Cyclamen adzharicum (სურ. 15; 17) (ბიწაძე, რუხაძე 2001; CITES species, www.cites.org).
თავის დროზე, საქართველოს სსრ `წითელ წიგნში~ (1982) შეტანილი იყო 10 სახეობა: Angelica adzharica, Astragalus sommieri, Betula medwedewii, Epigaea gaultherioides, Genista suamica (G. adzaharica), Osmanthus decorus, Primula megasaefolia, Quercus dschorochensis, Rhododendron smirnovii, Rhododendron ungernii (sur.: 2; 13; 14; 16; 19; 24; 25; 27; 28; 29). ამათგან, სახეობების: Betula medwedewii , Epigaea gaultherioides, Rhododendron ungernii, Rhododendron smirnovii, Osmanthus decorus, Primula megasaefolia (სურ.: 14; 16; 24; 25; 28; 29). დაცვის აქტუალობა გათვა¬ლი¬სწინებული იყო აგრეთვე სსრკ წითელ წიგნში (Красная книга СССР, 1984).
დღეისათვის საქართველოს `წითელი ნუსხით (2006) დაცულია აჭარის ფლორისტულ რაიონში ველურად მოზარდი 22 მერქნიანი სახეობა: Arbutus andrachne; Astragalus sommieri; Betula medwedewii; Buxus colchica; Castanea sativa; Celtis australis; Daphne albowiana; Epigaea gaultherioides; Juglans regia; Laurus nobilis.; Osmanthus decorus; Ostrya carpinifolia; Pterocarya pterocarpa; Quercus hartwissiana; Quercus imeretina; Quercus pontica; Rhododendron smirnowii; Rhododendron ungernii; Salix kikodseae; Staphylea colchica; Taxus baccata; Ulmus glabra. (სურ. 14; 16; 24; 28; 29; 33; 34; 35; 36; 37; 38; 39; 40; 41; 42; 43; 44; 45; 46; 47; 48; 49)
თურქეთის `წითელ ნუსხაში~ შეტანილია საქართველო-თურქეთის ტრანსასაზღვრო მონაკვეთისათვის საერთო გავრცელების მქონე 11 სახეობა:. Galanthus krasnovii; Astragalus adzharicus; Astragalus sommieri; Galanthus rizechensis; Epigaea gaultherioides; Lilium ponticum; Osmanthus decorus; Primula megasaefolia; Rhododendron smirnovii; Rhododendron ungernii; Seseli foliosum (სურ. 17; 12; 18; 13; 16; 21; 24; 25; 28; 29;) (EKİM, T. et al,., 2000).
საქართველო-თურქეთის ტრანსსაზღვრო არეში, უნიკალური ბიოლოგიური მრავალფეროვნებისა და ტურისტულ-რეკრეაციული რესურსების გათვალისწინებით, ბუნების ტერიტორიული დაცვა და მასთან დაკავშირებული ტურიზმის განვითარება ერთ-ერთ უმთავრეს პრიორიტეტად უნდა ჩაითვალოს; ხოლო ამ საქმიანობის წარმატებულად წარმართვისათვის საჭიროა როგორც სივრცითი მოწყობის პროცესის რეგულირება (ინფრასტრუქტურის განვითარების, კულტურული მემკვიდრეობისა და გარემოს დაცვის მოთხოვნათა გათვალისწინებით), ასევე, თანამედროვე, ეფექტური დაცული ტერიტორიებისა და მათი ქსელის ჩამოყალიბება.
გაგრძელება იხ. >>>>
Viewed 294 times by 114 viewers



